In ons eigen land heeft de RDW de eerste terugroepacties voor eigenaren bevolen, Daimler is miljarden extra kwijt, Volkswagen probeert te schikken met meer dan 400.000 Duitse gedupeerden en krijgt tegelijk nu weer ’s een boete in Canada, Mitsubishi Duitsland krijgt bezoek van de recherche en ook Volvo wordt beschuldigd van sjoemelen. En dat is nog maar een greep uit het ‘aanbod’.

Even in het geheugen terugroepen, want het is inmiddels alweer ruim vier jaar geleden dat het dieselschandaal begon. Om precies te zijn op 18 september 2015 beschuldigde de Amerikaanse milieudienst EPA in een Notice of Violation de Volkswagen Groep er van software ingebouwd te hebben in dieselauto’s waarmee die konden ‘herkennen’ wanneer ze op de testbank stonden. Die sjoemelsoftware schakelde de motor dan zodanig dat er minder uitstoot van vervuilende stoffen was dan onder normale rij-omstandigheden. Geruchten over dat sjoemelen deden daarvoor overigens al jaren de ronde.

In januari 2017 gaf de VW Groep dat gesjoemel formeel toe, met betaling van 4,3 miljard dollar boete gevolgd door tientallen miljarden aan schadevergoeding voor gedupeerde dieselrijders van VW, Audi en Porsche. Al snel waaide het schandaal over naar de bakermat van Volkswagen Groep, Duitsland. Daar is een reeks justitiële diensten, met name in Braunschweig, nog altijd bezig met diepgaande onderzoeken naar het gesjoemel zelf en de rol van een reeks hoge autobazen, waaronder Martin Winterkorn die eind 2015 juist vanwege dieselgate aftrad als CEO van Volkswagen Groep, en Rupert Stadler, de gearresteerde oud-CEO van Audi.

Het sjoemelschandaal beperkte zich al snel niet tot VW en de VS maar breidde zich als een olievlek uit naar andere merken en andere landen. Inmiddels zijn onder meer Fiat Chrysler Automobiles (met de merken RAM en Jeep), Renault en partner Nissan, Opel, BMW, Mazda, toeleverancier Robert Bosch en vooral ook Mercedes-Benz in dieselgate meegesleurd. Vorige week werd Mitsubishi weer toegevoegd aan de lijst toen bekend werd dat de Duitse recherche daar invallen had gedaan om te zoeken naar bewijzen van het sjoemelen. Een dag later beschuldigde de Duitse milieubeweging Volvo ervan gesjoemeld te hebben. In eigen land gaf de minister Van Veldhoven van milieu eigenaren van bepaalde Suzuki’s en Jeeps opdracht terug te gaan naar de dealer om het geconstateerde sjoemelen te verhelpen, een zelden toegepaste maatregel.

Dat het nog altijd om kapitale bedragen gaat, bleek ook uit de mededeling van Daimler dat het nog eens 1,1 tot 1,5 miljard euro opzij moet zetten voor terugroepacties en andere maatregelen in verschillende landen. Opmerkelijk detail: los van die buitengewone last komt de winst bij Mercedes-Benz Cars toch al de helft lager uit dan in 2018. Daimler, dat tot juni vorig jaar hardnekkig ontkende dat er gesjoemeld was met Mercedessen, heeft inmiddels al rond de drie miljard voor dieselgate gereserveerd. Vorige week kreeg ook Volkswagen weer een boete van 135 miljoen euro in Canada omdat ook daar sjoemelauto’s rondrijden. Dat bedrag was het hoogste dat in dat land ooit voor overschrijding van de milieuwetten is opgelegd. FCA is al eerder in de VS zo’n 800 miljoen dollar kwijt geweest aan boetes en schadevergoedingen, VW betaalde in Zuid-Korea al in een vroeg stadium 11 miljoen euro boete – maar wordt daar nog steeds vervolgd -, kreeg een boete van 29 miljoen euro in Polen en één van 54 miljoen euro in Australië.

In tientallen landen over de hele wereld lopen nog steeds soortgelijke onderzoeken waarvan de boetes, terugroep- en andere kosten nog vele tientallen miljarden kunnen oplopen. Kijk alleen al naar Duitsland waar VW een schikking probeert te treffen met de consumentenbond rond de schadeclaim namens meer dan 400.000 dieselbezitters. Stel dat die gemiddeld 10.000 euro de man zouden krijgen, dan gaat er in één klap weer zeker vier miljard van de VW-rekening af. In de coulissen wachten al soortgelijke organisaties, met name de Nederlandse stichting Diesel Emissions Justice Federation die haar acties net vorige week heeft uitgebreid naar Frankrijk. Daarbij komen dan nog de rechtszaken van aandeelhouders die stellen door de forse koersdaling na het bekend worden van dieselgate in 2015 enorme schade te hebben geleden. Bovendien zitten ook nog altijd een groot aantal hoge bazen van VW, inclusief Winterkorn en Stadler in de beklaagdenbank. Het verhaal van dieselgate zal al met al zijn tienjarig bestaan makkelijk gaan halen, zo is de verwachting.