Het is inmiddels vaste prik tijdens de AM Driving Business Awards: De presentatie van de eerste resultaten van het Nationaal Zakelijke Mobiliteitsonderzoek. Het onderzoek werd ook dit jaar uitgevoerd door VMS | Insight, in opdracht van VNA (Vereniging van Nederlandse Autoleasemaatschappijen), automotive dataspecialist RDC, NS, RET en Automobiel Management. Het veldwerk vond plaats in augustus/september 2021 onder 3.372 reizigers en 724 bedrijven. De eindrapportage volgt later dit jaar.

“Het is ondertussen al de elfde keer dat VMS | Insight het onderzoek heeft  uitgevoerd. In het verleden heette het NZMO nog NZO: het Nationaal Zakenauto Onderzoek. Sinds vorig jaar zijn ook NS en RET aangesloten. Dat is een hele mooie aanvulling én verbreding. Het NZMO is een diepgaand onderzoek naar zakelijke mobiliteit, zowel vanuit het perspectief van de zakelijke reiziger als van werkgevers”, benadrukt Vousten. Collega Wijtze Terpstra, Manager Research & Insights, vult aan. “Vorig jaar werden er drie metingen gedaan. Dit jaar was dat er eentje, net na de zomervakantieperiode. Wij waren vooral heel benieuwd hoe bedrijven en de zakelijke reiziger omspringen met deze bijzondere tijden.”

Thuiswerken breed geaccepteerd

Het onderzoek maakt duidelijk dat (deels) thuiswerken nog steeds breed wordt toegepast. En dat de verwachting is dat dit over een jaar nog steeds zo is. Vooral van zakelijke reizigers die als hoofdvervoermiddel de zakenauto of de trein gebruiken, verwacht het grootste deel (85-90 procent) ook volgend jaar nog (deels) thuis te werken. In 2019 werd gemiddeld 1 op de 5 dagen thuisgewerkt. Terpstra: “Tijdens de coronacrisis in november 2020 was dat gemiddeld zelfs 4 op de 5 dagen. Momenteel is dat gemiddeld 2,7 op de 5 dagen. De verwachting is dat over een jaar zo’n 2 dagen per week de hele dag of een deel daarvan thuisgewerkt wordt.” Toch is thuiswerken lang niet voor iedereen zaligmakend. “Ook dat heeft corona laten zien. Het biedt zeker voordelen en kan veel reistijd en kosten schelen. Maar er kleven ook nadelen aan, vinden zowel werkgevers als werknemers. Het is daarom goed en belangrijk om hierover in gesprek te blijven. De balans vinden tussen thuis en op de zaak.”

Toename kilometers

“We zien een duidelijke toename van het aantal kilometers ten opzichte van 2020, maar dit betekent inderdaad niet dat thuiswerken is verdwenen. De groei van de economie heeft vanzelfsprekend gevolgen voor de drukte op de weg. In 2020 zagen veel bedrijven de toekomst niet erg positief in. Dat is inmiddels wel anders”, legt Vousten uit. Na de daling in het aantal zakelijke kilometers vorig jaar, is nu de verwachting dat het kilometrage volgend jaar weer richting het niveau van 2019 komt. “Opvallend is dat grote bedrijven met meer dan 1.000 medewerkers geen stijging verwachten. Zij gaan uit van hetzelfde kilometrage in 2022 ten opzichte van 2021. Dit komt vooral door het actieve beleid bij grote bedrijven om te verduurzamen en zowel kilometers als aantal voertuigen te verminderen.”

Uit het onderzoek blijkt verder dat zakelijke autoreizigers zeer trouw blijven aan hun hoofdvervoermiddel. Een klein deel heeft de auto van de zaak verruild voor een privé-auto. Bij treinreizigers is meer dan de helft overgestapt naar de privé-auto, werkt volledig thuis of gaat met de fiets. Negen op de tien treinreizigers verwacht echter over een jaar weer met de trein naar het werk te reizen. Ook bij bus, tram en metro is ongeveer eenzelfde beeld zichtbaar.

Mobiliteit hoog op de agenda

Het mobiliteitsbeleid staat bij steeds meer bedrijven hoog op de agenda. Vooral grote bedrijven maken hier werk van. Dit doen ze door de keuze voor een elektrische auto te stimuleren. Ook de ‘fiets van de zaak’ komt vaker bovendrijven en wordt meegenomen in dit beleid. Terpstra: “Er is wel een groot verschil tussen het beleid van grote en van kleine bedrijven. De kleinere zijn duidelijk veel minder bezig met het maken van mobiliteitsbeleid. Opvallend is ook dat de auto van de zaak minder vanzelfsprekend is bij vooral de grote bedrijven. Het wordt door meer bedrijven minder vaak als een arbeidsvoorwaarde opgenomen.”

Toch is ‘een auto van de zaak’ als arbeidsvoorwaarde nog steeds van belang, vult Vousten aan. “Je moet je ogen ook niet sluiten voor de economische situatie. Er zijn op dit moment heel veel vacatures die moeilijk ingevuld kunnen worden. De concurrentie in bepaalde sectoren is groot. Om mensen binnen te halen, is een leaseauto zeker nog steeds een interessante arbeidsvoorwaarde.”

Toch verwachten vooral de grote bedrijven (meer dan duizend medewerkers) een forse daling van het aantal zakelijke auto’s. Daar staat tegenover dat 20 procent van alle bedrijven juist een stijging verwacht. Dit resulteert in een geringe verwachte afname van zakelijke auto’s van circa 2 procent. Dit komt overeen met de verwachting van vorig jaar.

Belangrijkste pijlers

“Je ziet dat het bieden van flexibiliteit, keuzevrijheid en duurzaamheid de belangrijkste pijlers zijn binnen het zakelijke mobiliteitsbeleid. Dit opent de deur  voor mobiliteitsbudgetten, Mobility as a Service (MaaS), de fiets van de zaak en natuurlijk voor elektrificatie van het wagenpark”, stelt Vousten. De elektrische auto wordt inmiddels al vaak gekozen en is voor zowel de werkgever als de werknemer steeds vaker de vanzelfsprekende volgende autokeuze. Ook als gekeken wordt naar de attractiviteit per merk, dan is duidelijk zichtbaar dat de topposities vooral bepaald worden door merken die beschikken over een aantrekkelijk EV-aanbod.

Vergroening wagenpark

Een duidelijke conclusie uit het onderzoek is ook dat de verduurzaming van het wagenpark verder doorzet. Ondanks een verwachte, lichte afname van het aantal zakelijke auto’s is er door toename van private lease nog steeds een stijging van het aantal auto’s te verwachten. Verduurzaming speelt daarbij een grote rol. Van de responderende bedrijven heeft momenteel gemiddeld 74 procent van het wagenpark een benzine of dieselmotor. 58 procent van alle bedrijven geeft aan actief bezig te zijn met de verduurzaming van mobiliteit, 4 procent van alle bedrijven biedt alleen nog de keuze uit EV of PHEV. De prognose van de bedrijven is dat hun fleet in 2025 zal bestaan uit (gemiddeld) 42 procent volledig elektrisch, 4 procent waterstof elektrisch en 11 procent plug-in hybride.

“Een belangrijk onderdeel van het onderzoek – zeer interessant voor de autosector – is de attractiviteitsindex. Welke merken zijn gewild? We zien dit jaar dat vooral elektrische modellen goed scoren”, vertelt Vousten. Het gaat daarbij zowel om EV’s die al wat langer op de markt zijn als nieuwe modellen. “Merken die inzetten op elektrische modellen scoren goed. Naast fabrikanten die traditioneel goed scoren op de zakelijke markt, komen ook Kia en Hyundai bovendrijven. De EV6 en Ioniq 5 staan hoog op de lijstjes. Ook de Skoda Enyaq valt in de smaak, net als de VW ID.4. We zien dat de merken Opel, Renault en Ford minder goed scoren dan voorheen. Ook Nissan heeft het niet gemakkelijk. De Qashqai was jarenlang een verkooptopper, maar die tijden zijn voorbij.”

Omwenteling?

Na een zeer roerig jaar lijkt de wereld weer wat tot rust gekomen. Er is zelfs weer sprake van euforie, mede door de economische groei die is ingezet. In hoeverre keren we terug naar de periode voor corona? Vousten: “Een hele belangrijke ontwikkeling is dat de grootste bedrijven wel werk maken van hun beleid om werken en reizen structureel anders in te richten. En dat beleid zal waarschijnlijk de jaren erna ook bij het MKB doorgevoerd gaan worden.” Maar de  allerbelangrijkste invloed die corona heeft gehad is volgens beide heren wel dat de behoefte aan flexibiliteit is toegenomen. Zowel met betrekking tot het kunnen gebruiken van verschillende vervoersvormen als de keuze voor flexibele contracten. “Dat is de spagaat en een grote uitdaging voor bedrijven komende tijd. Ze moeten de kosten beheersbaar houden én zorgen dat de medewerker tevreden blijft. En daarvoor bestaat niet één gouden recept.”

Over VMS | Insight

VMS | Insight is een marketing- en insightsbureau, gespecialiseerd in de automotive en mobiliteitsbranche. Het bureau werd opgericht door Eric Vousten. Drie jaar geleden is Manager Research & Insights, Wijtze Terpstra, ingestapt. Hij kwam van de BOVAG. Inmiddels is hij partner en mede-eigenaar.

Vousten: “We zijn bij de lezers van Automobiel Management en in de autosector uiteraard bekend van het NZMO, dat we al jaren uitvoeren. Daarnaast voeren we ook veel andere onderzoeken uit, denk aan de Monitor Lichte Bedrijfswagens, in opdracht van RAI Vereniging, of de ADAS-penetratieonderzoeken in samenwerking met Autotelex voor Rijkswaterstaat. Voor BOVAG hebben we onder meer in kaart gebracht wat de gevolgen van elektrificatie zijn voor de aftersales en het business model voor de toekomst van garagebedrijven. We doen ook hele andere dingen dan onderzoeken uitvoeren: zo maken we voor opdrachtgevers ook geautomatiseerde en gepersonaliseerde rapportages die maandelijks naar 75 tot 500 vestigingen worden verstuurd. En hebben we een cruciaal deel van de marketing- en salesfunnel (‘van contact tot leasecontract’) geautomatiseerd waardoor deze opdrachtgever niet alleen op het juiste moment en foutloos communiceert met prospects-in-de-laatste-fase-die-klant-gaan-worden, maar ook kon besparen op 1 FTE.”  

Het bureau, dat zetelt in Vianen, heeft drie pijlers. Dat zijn marktonderzoek en impact-analyse, business intelligence & dashboards en marketing automation. Vousten: “Die drie pijlers zijn uiteraard heel erg met elkaar verweven. Daardoor kunnen we de klant een heel uitgebreid pakket aanbieden. Ons doel is vooral om meerwaarde te bieden aan de klant.” Het team van VMS | Insight is op dit moment acht man sterk. “We willen graag uitbreiden en zijn zeker op zoek naar nieuwe collega’s. We komen graag in contact met marketeers en/of datascientists met gevoel voor business in het algemeen en de automotive en mobiliteitssector in het bijzonder. Groei is niet een doel op zich, maar gezonde groei met een stel leuke en capabele gasten vinden wij wel heel belangrijk.” 

Lees ook:
NZMO: zakelijke reiziger krijgt steeds meer keuzevrijheid